News

Agressie op de werkvloer: hoe ga je ermee om?

1 oktober 2019

Veel werknemers hebben te maken met agressie. Ook op de werkvloer onder collega’s en leidinggevenden komt agressie voor. Deze agressie is vaak niet duidelijk te zien door collega’s of leidinggevenden. Een dreigement of roddel bijvoorbeeld is immers niet voor iedereen binnen het bedrijf te horen of te zien. De agressie is meestal gericht op een individueel persoon. Hierdoor denken medewerkers of leidinggevenden vaak dat agressie in hun bedrijf of organisatie niet plaatsvindt. De impact van dit probleem wordt daardoor onderschat.

Vanuit onderzoek komt naar voren dat 16 % van de werknemers aangeeft weleens te maken hebben gehad met ongewenst gedrag door collega’s of leidinggevenden (ArboNed, 2019). Dit is een van de oorzaken dat psychosociale arbeidsbelasting (PSA) al jaren in de top 5 van de belangrijkste arbeidsrisico’s staat (Ministerie SZW, 2019).

Soorten agressie op de werkvloer

Kortweg zijn er ongeveer negen soorten van agressie te onderscheiden. Deze soorten zijn het meest voorkomend in Nederland:

  1. Sociaal isoleren
  2. Werk onaangenaam en onmogelijk maken
  3. Bespotten
  4. Roddelen
  5. Dreigen
  6. Lichamelijk geweld
  7. Verbaal geweld
  8. (Seksuele) intimidatie
  9. Racisme

Oorzaken

Bij veel bedrijven is er een hoge werkdruk aanwezig. Uit cijfers van TNO blijkt dat bijna één op de zes werknemers kampt met burn-outklachten door te hoge werkdruk (Algemeen Dagblad, 2018).  Door hoge werkdruk zijn collega’s sneller geïrriteerd en is er sneller aanleiding tot agressie op de werkvloer. Een andere oorzaak kan zijn dat iemand door privéomstandigheden verhoogde irritatie heeft op de werkvloer. Verhoogde irritatie leidt tot sneller overgaan op agressie. Daarnaast is er niet altijd één oorzaak aan te wijzen. Agressie kan ook voortkomen uit de omstandigheden en in combinatie met verschillende oorzaken.

Gevolgen

De gevolgen van agressie op de werkvloer zijn grofweg in te delen in drie effecten: emotioneel, gezondheid en het functioneren. Er is kans dat er emotionele overbelasting bij de werknemer ontstaat. Dit kan leiden tot ziekteverzuim en in ernstige gevallen tot arbeidsongeschiktheid. De gezondheidseffecten zijn lichamelijke klachten van de medewerker. Dit zijn bijvoorbeeld slapeloosheid en concentratiestoornissen. Fysiek kunnen de medewerkers last krijgen van transpireren, hartkloppingen en gespannenheid. Bij de gevolgen in het functioneren kan er onzeker gedrag voorkomen. Onderzoek toont aan dat er ook een verhoogde kans is op ongelukken als gevolg van agressie op het werk (Ministerie SZW, 2018).

Wat kan de werkgever doen?

Met name bij werkdruk ligt hier een belangrijke rol voor de werkgever weggelegd. Volgens de Arbeidsomstandighedenwet is de werkgever verplicht te zorgen voor een gezonde en veilige werkplek. Hierbij is het goede voorbeeld geven van essentieel belang voor de cultuur binnen het bedrijf. Als werknemer is het de taak om zorgvuldig om te gaan met het agressiebeleid. Het zorgvuldig omgaan met het agressiebeleid stimuleert het goede gedrag en keurt het foute gedrag af.

Wat kan de werknemer doen?

Wanneer een medewerker in een situatie komt waarin agressie ontstaat, kan de medewerker altijd bij zichzelf nagaan: hoeveel invloed heb ik hier zelf op? Er zijn namelijk meer actiemaatregelen te nemen dan de gemiddelde werknemer verwacht. Vaak hebben grote bedrijven een vertrouwenspersoon voor agressieproblemen. Tegenwoordig hanteren sommige bedrijven zelfs een applicatie op de smartphone. Op deze applicatie maken medewerkers meldingen van ongewenst gedrag. De medewerker stuurt de melding door naar de leidinggevende of een vertrouwenspersoon. Deze app is een middel om de drempel van het melden van agressie te verlagen.

Het is daarnaast altijd raadzaam om met de medewerker in gesprek te gaan over het gedrag. Dit is alleen mogelijk als de medewerker hiervoor openstaat en het slachtoffer de moed heeft om dit te doen. Het is belangrijk dat een werknemer of werkgever zelf nagaat wat het eigen gedrag is op de werkvloer met betrekking tot dit onderwerp. Een veiligheidskundige kan door middel van voorlichting medewerkers hiervan bewust maken. Daarnaast kan een veiligheidskundige toezien of het agressiebeleid van het bedrijf afdoende is en of dit beleid aanwezig is. Een veiligheidskundige speelt dus een belangrijke rol met betrekking tot dit onderwerp.

Bent u bewust van uw eigen gedrag tegenover uw collega of leidinggevende? Wanneer u positiviteit uitstraalt op de werkvloer, verhoogt dit het werkplezier van uzelf en uw collega’s. Alleen op die manier gaat u elke dag vol goede energie naar het werk. Laten we dit samen delen en er iets moois van maken!

Tekst: Roelof Roo, Trainee bij Kader B.V.

DEEL DIT