News

Veilig werken op hoogte, hoe doe ik dat?

13 maart 2018

Een snelle check leert ons dat er in 2018 al meer dan tien zware arbeidsongevallen hebben plaatsgevonden met betrekking tot het vallen van hoogte. Ook uit eerdere berichtgevingen zien we het belang van veilig werken op hoogte, zo geeft Inspectie SZW in haar Jaarstukken 2017 aan dat het ontbreken van maatregelen om valgevaar te voorkomen één van de meest gemaakte overtredingen is.

In de ‘Nationale enquete arbeidsomstandigheden 2016’ van het CBS kwam naar voren dat in de bouw sector ‘Vallen van hoogte’ het meest genoemd wordt als risico tijdens de werkzaamheden. Het belang van veilig werken op hoogte is dan ook niet te miskennen.

De belangrijkste risico’s van het werken op hoogte zijn:

  • Vallen van hoogte. Er is in elk geval sprake van valgevaar bij aanwezigheid van risicoverhogende omstandigheden, openingen in vloeren, of als het gevaar bestaat om 2,5 meter of meer te vallen (artikel 3.16 Arbobesluit);
  • (Het getroffen worden door) vallende voorwerpen;
  • Een langere vluchtweg (bij calamiteiten).

Het is belangrijk dat zowel werkgever als werknemer zich bewust zijn van deze risico’s. Wat u precies kunt doen om veilig te werken op hoogte en valgevaar te beperken, leggen we graag uit aan de hand van een voorbeeld uit de praktijk.

Een praktijkvoorbeeld

Bij bouwwerkzaamheden op een dak is een werknemer door een lichtkoepel meters naar beneden gevallen op een betonnen vloer. De werknemer is enkele dagen later in het ziekenhuis overleden.

De werkgever is verplicht de veiligheid en gezondheid van zijn werknemers te beschermen. In dit specifieke geval hield dat in dat de werkgever zijn werknemers moest beschermen tegen eigen fouten of onvoorzichtigheden. De werkgever was dan ook verplicht maatregelen tegen het valgevaar te nemen. De koepels waren tenslotte niet man-dragend.

Maatregelen

Wat had de werkgever kunnen doen om dit arbeidsongeval te voorkomen? Het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen is altijd een aanvulling op collectieve beveiliging. Bij een collectieve beveiliging kan gedacht worden aan tijdelijke leuningen of vangnetten onder de lichtkoepels. De werkgever heeft dit echter nagelaten, terwijl hij redelijkerwijs moest weten dat het valgevaar reëel was en dat daardoor levensgevaar ontstond en ernstige schade aan de gezondheid van haar werknemers te verwachten was.

De werkgever is veroordeeld tot een boete van maar liefst € 30.000,- op basis van artikel 32 van de Arbeidsomstandighedenwet. Een heel substantieel bedrag voor een klein bouwbedrijf. En dan hebben we het nog niet eens gehad over het leed en de impact voor de nabestaanden, collega’s en betrokkenen.

Wet- en regelgeving

Naast het feit dat een werkgever een zorgplicht heeft en dat van hem (o.a. vanuit het eerder genoemde artikel 32) wordt verwacht dat hij zijn medewerkers beschermd, zijn er verschillende wettelijke regels en richtlijnen opgesteld rondom het veilig werken op hoogte.

In Arbobesluit artikel 3.16  is vastgelegd dat de werkgever de nodige maatregelen moet treffen om valgevaar te voorkomen. Artikel 7.23a van het Arbobesluit gaat over specifieke bepalingen betreffende het gebruik van arbeidsmiddelen voor werken op hoogte, zoals ladders, steigers en trappen.

Veilig werken op hoogte

Wat kunt u doen om de risico’s rondom werken op hoogte te beperken? Hieronder leest u enkele tips.

  • Een goede Risico Inventarisatie en Evaluatie is belangrijk. (Lees ook: Waarom een RI&E? Een praktijkvoorbeeld).
  • Pak valgevaar bij de bron aan. Probeer werkzaamheden zoveel mogelijk op de grond te laten plaatsvinden.
  • Mocht dit niet mogelijk zijn, zorg er dan voor dat medewerkers zoveel mogelijk op een veilige plek aan het werk zijn (op steigers of een bordes).
  • Plaats leuningen en hekken.
  • In het bouwontwerp moeten structurele arbeidsmiddelen voor werken op hoogte en valbeveiligingen worden opgenomen.
  • Zorg ervoor dat openingen worden afgeschermd, zowel in de vloer als in wanden.
  • Een opgeruimde werkplek verkleind de kans op struikelen.
  • Zorg dat medewerkers bekend zijn met valbeveiliging en de risico’s van werken op hoogte.
  • Valbeveiliging moet CE gekeurd zijn.
  • Controleer regelmatig of de beveiliging nog intact is.
DEEL DIT