News

Wegwerker dupe van asociaal rijgedrag!

13 maart 2020

De snelheidsverlaging naar 100 km/uur vraagt veel van Rijkswaterstaat. Officieel gaat de snelheidsverlaging 16 maart pas in, maar op sommige snelwegen al eerder. Het lukt Rijkswaterstaat namelijk niet om van alle ruim vierduizend nieuwe borden het plastic in één nacht te verwijderen.

Momenteel zijn er 23 aannemers met honderden mensen bezig met de vervanging van verkeersborden. Rijkswaterstaat-woordvoerder Diederik Fleuren geeft aan dat er nog veel meer moet gebeuren. “Zo worden er dan nog hectometerbordjes met snelheidsaanduiding geplaatst, draaiborden bij de spitsstroken aangepast, zijn er aanpassingen in de verkeerscentrales en komen er nog extra verkeersborden.”

Wegwerkers zijn aan het werk in de publieke ruimte. Het veilig werken in de publieke ruimte vraagt om een heel andere kijk op risico’s dan bijvoorbeeld het werken in een fabriek. Het gedrag en de aanwezigheid van derden is medebepalend voor de (on)veiligheid van de situatie. Vaak speelt veiligheidsbewustwording een grote rol bij het werken in een publieke ruimte. Wat wordt er al gedaan om de veiligheid van wegwerkers te borgen?

Publieke werkzaamheden

Dit artikel gaat in op de veiligheid tijdens werkzaamheden langs of op de openbare auto(snel)weg.  Publieke werkzaamheden houden echter meer in. Denk maar eens aan graafwerkzaamheden voor kabels en leidingen of aan hijswerkzaamheden tijdens de bouw of renovatie van een gebouw.

Wegwerkers

Automobilisten die tegen een actiewagen aanrijden zijn geen uitzondering. Rijkswaterstaat meldde dat er tot en met augustus 2019 ongeveer dertig aanrijdongevallen met voertuigen, pijlwagens en botsabsorbers van Rijkswaterstaat hebben plaatsgevonden. Ook wegwerkers blijven helaas niet ongeschonden tijdens hun werkzaamheden. Regelmatig komt in het nieuws dat een wegwerker zwaargewond is of om het leven is gekomen.

Bron: Eenvandaag

Er worden al verschillende maatregelen genomen om de werkzaamheden veilig te laten verlopen. Voorbeelden van bestaande maatregelen zijn o.a.:

  • Rijbaanblokkade
  • Wegmarkering
  • Verlaging van de maximumsnelheid
  • Meerdere verkeersborden op ruime afstand
  • Actiewagen
  • Pylonen
  • Matrixborden
  • Inhaalverbod
  • Verkeerslichten

Het CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water-, en Wegenbouw en de Verkeerstechniek) is een belangrijke speler op het gebied van veilige werkzaamheden aan de weg. Zij is de stichting die de eisen en regels opstelt om veiligheid te behouden tijdens het werken op de openbare weg. De CROW-richtlijnen 96A en 96B van het CROW gaan hier specifiek op in. Het CROW gaat echter alleen in op de technische maatregelen die men kan treffen tijdens de werkzaamheden. Dit heeft dus geen invloed op de weggebruikers.

Daarnaast zijn er handreikingen vanuit het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid die ingaan op de omgevingsveiligheid. In de handreiking Omgevingsveiligheid van het PIANOo wordt ingegaan op risico’s bij de publieke werkzaamheden. De conclusie uit dit rapport geeft weer dat er gewaakt moet worden om de risico’s en werkzaamheden niet weg te zetten als standaard uitvoeringsrisico’s of standaarduitvoeringsmethodes. Vanuit deze handreiking wordt gestimuleerd om de inhoudelijke discussie tussen opdrachtgever, opdrachtnemer en andere betrokken te waarborgen.

Veiligheidsgedrag weggebruikers

Het gedrag van weggebruikers is naast veilig werken essentieel in het voorkomen van ongevallen. Volgens Rijkswaterstaat ligt bij dit soort ongevallen vaak de fout bij de weggebruikers. Er wordt namelijk al ver van tevoren aangegeven middels markeringen en waarschuwingsborden dat er wegwerkzaamheden plaatsvinden. Daarnaast zijn de bestuurders de genoemde veiligheidsmaatregel allang een aantal keer tegen gekomen.

Volgens het FNV Bouw zijn de genomen maatregelen niet voldoende om de veiligheid voor wegwerkers optimaal te waarborgen. Dit heeft de volgende oorzaken:

  • Te hard rijden of niet minderen van de snelheid;
  • Negeren van de waarschuwingsborden en baanafsluitingen;
  • Bekogelen van wegwerkers met blikjes en afval;
  • Uitschelden en bespugen van de wegwerkers door de weggebruikers;
  • Geen inzicht hebben in de gevaarlijke situatie van de wegwerkers;
  • Telefoongebruik achter het stuur;
  • Een grote tijdsdruk, bij zowel de bestuurders (onoplettendheid) als de wegwerkers (niet alle veiligheidsmaatregelen in acht nemen).

Deze oorzaken zijn moeilijk aan te pakken. De wegwerkersvakbond pleit voor een bronmaatregel: het afsluiten van de weg. Dit is volgens hen de enige manier om de ongelukken terug te brengen. Het CBR onderneemt ook actie. Zij heeft het theorie-examen voor auto recentelijk aangepast. Vanaf november 2019 is verkeersinzicht onderdeel van het examen geworden. Hierbij is er speciaal aandacht voor het gedrag bij werkzaamheden.

Er zijn dus goede bewegingen vanuit maatschappelijk oogpunt. Als veiligheidskundige is het belangrijk om deze lijn door te zetten en hierin ook een steentje aan bij te dragen in stimuleren van het veilig werken langs de weg. Het is echter nog steeds aan de orde van de dag dat er ongelukken gebeuren bij wegwerkzaamheden en dat er onveilig gedrag wordt vertoond. Dit kan alleen gereduceerd worden wanneer dit onderwerp hoog op de maatschappelijke agenda blijft staan. Geeft u ook het goede voorbeeld?

Tekst: Roelof Roo – Adviseur bij Kader, bureau voor kwaliteitszorg b.v.

Bronnen: EenVandaag 2019; PIANOo 2018; PIANOo 2016; AD; Ministerie SZW 2020; CROW 2020.
DEEL DIT

snelheidsverlaging

Relevante links