News

Ziekte van Lyme? In de Risico Inventarisatie!

,

Teken kunnen het hele jaar door actief zijn, mits de temperatuur hoog genoeg is. Tekenbeten komen echter het vaakst voor tussen april en september. Het tekenseizoen is dus weer begonnen! Werknemers die werken in de groensector lopen een verhoogd risico op tekenbeten. CNV geeft aan dat werknemers in de groensector zelfs drie keer vaker gebeten worden door een teek dan de algemene beroepsbevolking. Deze kans loopt op met de lengte van de blootstelling. Bij een blootstellingsduur van 15 jaar wordt deze ingeschat op 75-90% en na 25 jaar nadert deze zelfs de 100%.

Wie werkt in tuinen, plantsoenen, graslanden en bossen moet in zijn achterhoofd houden dat hij of zij kan worden gebeten door een teek. Ook de werkgever is wettelijk verplicht om hierbij stil te staan in het kader van de Arbeidsomstandighedenbesluit hoofdstuk 4 afdeling 9.

Gemiddeld is één op de vijf teken besmet met de Borrelia bacterie, die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Jaarlijks raken tegen de 25.000 mensen in Nederland besmet.

De ziekte van Lyme is door het Nederlands centrum voor Beroepsziekten (die beroepsziekten registreert en signaleert) erkend. Ondanks de vele tekenbeten wordt de ziekte van Lyme ieder jaar slechts zo’n vijftien keer als beroepsziekte gemeld.

Werkgever aansprakelijk voor de ziekte van Lyme?

In artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek is de aansprakelijkheid van werkgever voor letsel (waaronder beroepsziekten) en schade van werknemers geregeld. Werkgever is alleen aansprakelijk voor letsel en schade (ziekte van Lyme) van de werknemer indien hij schuld heeft aan het ongeval (of beroepsziekte). Hierbij moet de werknemer aannemelijk maken dat hij de ziekte van Lyme tijdens de uitoefening van zijn werkzaamheden heeft opgelopen. De werkgever zal aannemelijk moeten maken dat hij zodanige maatregelen heeft getroffen en aanwijzingen heeft verstrekt als redelijkerwijze nodig is om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden een te groot risico heeft de ziekte van Lyme op te lopen.

Valt een werknemer van een ladder, dan is de bewijslast makkelijk in te vullen. Het is makkelijk in tijd en plaats aantoonbaar te maken, heeft een duidelijke oorzaak en wordt gemeld bij de Inspectie SZW. Voor een beroepsziekte (en daarmee ook de ziekte van Lyme) is dit een stuk lastiger.

Een voorbeeld

Er zijn weinig voorbeelden bekend waarbij de ziekte van Lyme daadwerkelijk als beroepsziekte aangemerkt is. Wel heeft de Centrale raad van Beroep in 2009 geoordeeld dat een politieagent door een tekenbeet de ziekte van Lyme en daarmee een beroepziekte heeft opgelopen. De betreffende agent werkte bij de veldpolitie. De aard van zijn werkzaamheden en het terrein waarbinnen de werkzaamheden werden verricht, maakten dat de agent vanuit het open veld optrad. Dit hield onder andere in dat hij toezicht hield op het schieten van fazanten en het controleren op strikken waarmee jacht werd gemaakt op reeën. Ook heeft hij, liggend onder struiken, gepost op stropers.

De Raad acht het aannemelijk dat de ziekte van Lyme is ontstaan door een beet van een teek waarmee de politieagent tijdens zijn werkzaamheden bij de politie in aanraking is gekomen.

Preventie

Het is belangrijk om besmetting bij medewerkers en de gevolgen bij eventuele besmetting zo veel mogelijk te voorkomen. Maatregelen die genomen kunnen worden zijn onder andere:

  • Zorg voor een goede RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie), waarin de risicogebieden en – werkzaamheden zijn opgenomen. Houd hier bijvoorbeeld rekening met:
    • Bestrijding bij de bron; Plan de werkzaamheden zoveel mogelijk buiten de risicovolle perioden.
    • Zorg voor beschermde, geïmpregneerde kleding. Insecten werende middelen zijn ook belangrijk zoals tekenverwijderaars.
    • Verstrek beschermende kleding, zoals shirts met lange mouwen, lange broeken. Kleding is bij voorkeur van een gladde stof en licht van kleur. Gebruik ook bij voorkeur licht gekleurde sokken.
    • Smeer onbedekte huid in met insectenwerend middel (bijv. DEET 40%)
    • Vaccinatie (in ontwikkeling);
    • Correctieve maatregelen:
      • Laat medewerkers een teek snel en goed verwijderen. Ook is het belangrijk om de datum van de beet te noteren. Dit zodat bij klachten de juiste verbanden gelegd kunnen worden;
      • Afspraken maken over wat te doen als medewerkers blootgesteld zijn;
      • Vroegtijdig symptomen van mogelijke ziekten signaleren zodat een arts gewaarschuwd kan worden. Medewerkers moeten worden voorgelicht over deze symptomen;
      • Het kunnen stellen van een diagnose en starten met behandelen bij ziekte.
    • Tot slot een gedegen PvA (Plan van Aanpak) is belangrijk. Neem een checklist op waarop staat wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor het voorkomen van tekenbeten.

Bij goede voorlichting is het belangrijk dat medewerkers weten dat teken de ziekte van Lyme kunnen overdragen, wat de risicosituaties en verschijnselen zijn. Ook moeten ze hun kleding juist kunnen onderzoeken op teken en dit ook daadwerkelijk frequent doen. Daarnaast moeten medewerkers weten wat ze moeten doen als ze een tekenbeet hebben.

DEEL DIT

teek

Relevante links